عشق و محبّت به حضرت باعث شده كه دوستداران امام ، پيش از عاشورا خود را آماده كنند و لباس سياه بپوشند، نيز مساجد، تكايا و حسينيه ها را سياهپوش كنند.
عزادارى براى اباعبدالله(ع) عزادارى معمولى نيست؛ بلكه تبديل به فرهنگ فراگير شده است. وقتى تبديل به فرهنگ شد، ديگر زمان و مكان نمى شناسد، از اين رو تا نسيم محرّم به مشام جان ميوزد، پوشيدن لباس عزا و سياهپوش كردن كوچه و خيابان ها و مساجد و تكيه ها شروع مي شود. البته بعد از عاشورا و حتي تا ماه صفر و در غير محرم نيز عزادارى در فرصت هاى مناسب برگزار مي شود، شيعيان به دستور اولياى دين مخصوصاً به دستور امامان بعد از امام حسين(ع) براى زنده نگه داشتن اهداف امام و فرهنگ عاشورا تلاش و كوشش ميكنند.
امام باقر(ع) در زمينه ي برپا يى عزا در خانه ها براي امام حسين ميفرمايد: «بايد بر حسين(ع) عزادارى و گريه كنيد و به اهل خانه خود دستور دهيد كه بر او بگريند . با اظهار گريه و ناله بر حسين(ع) مراسم عزادارى بر پا كنيد و يكد يگر را با گريه و تعزيت در سوگ حسين (ع) ملاقات كنيد».(1) يكي از ياران امام صادق(ع) نقل مي كند كه در محضر امام بوديم، از حسين ياد كرديم و بر قاتلا نش لعن نموديم، امام گريست، ما نيز گريه كرديم، سپس حضرت فرمود كه امام حسين(ع) فرمود ه: من كشتة اشكم! هيچ مؤمني به ياد من نميافتد مگر اينكه اشك مي ريزد.(2)
رمز جاودانگى نهضت حسينى، زنده نگه داشتن و بزرگداشت آن بوده است. امام خميني فرمود: «الآن هزار و چهارصد سال است كه با اين منبرها با اين روضه ها و با اين مصيبت ها و با اين سينه زنى ها (دين اسلام) را حفظ كرده اند».(3)
عزاداري، احياى خط شهادت و رساندن صداى مظلوميت آل على به گوش جهانيان است. اين موضوع زمان و مكان ندارد و هر زمان كه زمينه آماده است ، مي توان مجالس عزا را بر پا كرد. عزاداران حسينى پروا نگان شيفته نور ند كه شمع محفل خويش را يافته، آماده ي جان باختن و فدا شد ند.
نقش عزادارى در حفظ فرهنگ عاشورا مهم است و آثار و بركات خوبى براى بشر داشته و خواهد داشت. افزون بر اين، كاروان امام حسين روز دوم محرّم سال 61هجرى وارد كربلا شد، پس از آن سپاه كوفيان به تدريج وارد شدند و عزا و مصيبت خاندان اهل بيت(ع) از همان زمان آغاز شد.
روز نهم (تاسوعا) كاروان امام را محاصره كامل كرده،روز دهم (عاشورا) آن بزرگوار و يارانش را به شهادت رساندند.
بنابراين چون اصل گرفتارى حضرت از ده? اوّل محرم آغاز شده است، پيروان حضرت از اوّل محرم عزادارى مىكنند.
عزاداري از ابتداي محرم سابقه تاريخي دارد. آغاز عزاداري در دهه اوّل محرم آن هم به صورت فراگير همانند عزاداري امروزه را ميتوان از عصر معزالدوله ديلمى ازسلسله آل بويه دانست .(4)
معزالدّوله اولين كسى است كه فرمان داد مردم شيعه ي بغداد در دهه ي اوّل محرم براى حضرت امام حسين (ع) سياه بپو شند و بازار را سياهپوش كنند و در روز عاشورا دكّان ها را ببندند و از طباخى جلوگيرى كنند و تعطيل عمومى نمايند. اين مراسم در تمام كشورهاى اسلامى از جمله ايران تا اوايل سلطنت سلجوقيان معمول بود،كه تا به امروز ادامه دارد.(5)
منبع:
1. جواد محدثى ، فرهنگ عاشورا، ص 312، به نقل از كامل الزيارات ، ص 175.
2. «... أنا قتيل العبرة، لا يذكرني مؤمن إلاّ بكى» بحار الانوار، ج 44، ص 279.
3. همان، ص 313..
4. شهيد مطهرى ، مجموعه آثار، ج 17، ص 94
5. جواد محدّثى ، فرهنگ عاشورا، ص 313.