(كلمة اللّه) كه در قرآن آمده يعني چه؟

1. نعمت‏هاى خداوند.«قل لو كان البحر مداداً لكلمات ربّى لنفد البحر...»
2. سنّت‏هاى الهى.«و لقد سبقت كلمتنا لعبادنا المرسلين.انّهم لهم المنصورون» و «ولولا كلمة الفصل لقضى بينهم»
3. آفريده‏هاى ويژه‏ى خداوند.«انّما المسيح عيسى ابن مريم رسول‏اللّه و كلمته».
4. حوادثى كه انسان با آنها آزمايش مى‏شود.«و اذا ابتلى ابراهيم ربّه بكلمات».
5. آيات الهى.درباره‏ى حضرت مريم مى‏خوانيم:«و صدّقت بكلمات ربّها».
6. اسباب پيروزى حقّ بر باطل.«و يريد اللّه ان يحقّ الحق بكلماته و يقطع دابر الكافرين»، «و يمح اللّه الباطل و يحقّ الحق بكلماته».
از جمع مطالب گذشته به دست مى‏آيد كه مراد از «كلمة» تنها لفظ نيست، بلكه مراد سنّت‏ها،مخلوقات، اراده و الطاف الهى است كه در آفرينش جلوه مى‏كند.بنابراين، اگر همه‏ى درختان قلم و همه‏ى درياها مركّب شوند، نمى‏توانند كلمات الهى را بنويسند، يعنى نمى‏توانند آفريده‏هاى خدا،الطاف الهى و سنّت‏هايى را كه در طول تاريخ براى انسان‏ها و همه‏ى موجودات وجود داشته است بنويسند.«واللّه العالم».در روايت مى‏خوانيم:امام كاظم‏عليه السلام فرمود:«مصداق كلمات اللّه ما هستيم كه فضايل ما قابل ادراك و شماره نيست».آرى، اولياى خدا از طرف ذات مقدّس او واسطه‏ى فيض هستند و هر لطف و كمالى، از طريق آن بزرگواران به ديگران مى‏رسد.
منبع:
تفسير نور ج9 ص280