بعد از شهادت امام حسين(عليه السلام) و رجوع امام سجاد به مدينه، قيام هاى توابين و مختار در انتقام از واقعه عاشورا از سوى شيعيان و محبين اهل بيت برپا شد. از دل قيام مختار، کيسانيه ظهور کرد که محمد بن حنفيه را امام بعد از امام حسين(عليه السلام) معرفى کردند. در باب قيام مختار و رابطه آن با کيسانيه تحقيقات فراوانى صورت گرفته است و ديدگاه هاى گوناگونى مطرح گرديده است، که خوانندگان را به آن کتابها ارجاع مى دهيم[1]. کيسانيه افرادى بودند که بعد از رحلت محمد بن حنفيه در حوالى سالهاى 80 تا 83 هجرى، مرگ وى را انکار کرده و او را مهدى موعود معرفى کردند. تلقى آنان اين بود که در کوه رضوى پنهان گشته و در آينده ظهور خواهد کرد و جهان را پر از عدل و داد خواهد نمود. از دل کيسانيه فرقه هاى گوناگونى پديدار گشت که از جمله آنها بيانيّه، از فرقه هاى غالى، به رهبرى بيان بن سمعان بود. در اين زمينه دو کتاب «فرق الشيعه نوبختى» و «المقالات و الفرق اشعرى قمى» که هر دو از علماى شيعه قرن سوّم مى باشند، بيشترين مطالب را بيان کرده اند.[2]

منبع:
1. مراجعه شود: الکيسانيه فى التاريخ و الادب و کليه کتابهاى ملل و نحل.
2. درسنامه تاريخ و عقائد اسماعيليه، مهدي فرمانيان، ص 23.