آيا حضرت محمد(ص) شهيد شدند يا به مرگ طبيعى از دنيا رفتهاند؟
در اين مسأله اختلاف است؛ بيشتر مورخان و سيرهنويسان بر اين عقيدهاند كه پيامبر(ص) با مرگ طبيعى از دنيا رحلت كردهاند. برخى ديگر اين موضوع را متعرّض شدهاند كه آن حضرت در حالى كه مسموم بوده، جان را به جان آفرين تسليم كردهاند. از اين جهت است كه پيامبر(ص) را علاوه بر مقام نبوت داراى منزلت شهادت مىدانند. ماجراى مسموميت و شهادت حضرت را اين گونه نوشتهاند:
پس از فتح خيبر «زينب» دختر «حارث» و همسر «سلاّم بن مشكم» يهودى گوسفندى را بريان كرد و پرسيد كه رسول خدا(ص) به كدام عضو گوسفند بيشتر علاقهمند است، به او گفته شد: ذراع (پاچه). پس پاچه آن را بيشتر به سم آغشته كرد و بقيّه اعضاى آن را نيز با سمّ آلوده ساخت و آن را به عنوان هديه براى رسول خدا(ص) آورد. پيامبر(ص) قدرى از آن را در دهان گذاشتند، اما فرو نبرده و از دهان بيرون انداختند و فرمودند: اين استخوان به من خبر داد كه مسموم است.
بشر بن براء بن معرور كه همراه رسول خدا(ص) بود، قدرى از آن گوشت را خورد و به همين جهت از دنيا رفت. رسول خدا(ص) زينب را خواست و حقيقت امر را جويا شد، او هم اعتراف كرد؛ پيامبر(ص) از او پرسيدند: چه چيز تو را به اين كار واداشت؟ گفت: با قبيله من چنان كردى كه بر خودت پوشيده نيست، پيش خود گفتم! اگر پادشاه باشد، با اين كار از دست او راحت مىشوم و اگر پيامبر باشد، از مسموم بودن آن آگاه مىشود؛ حضرت او را عفو كرد. ابن اسحاق روايت كرده است كه پيامبر(ص) در مرضى كه از دنيا رفت، هنگامى كه دختر براء بن معرور به عيادت حضرت آمد، به او فرمود: از همان خوراكى كه در خيبر با برادرت هم غذا بودم، اكنون رگ دلم قطع مىشود. بدين جهت است كه برخى پيامبر(ص) را داراى مقام شهادت مىدانند.(1)
منبع:
1 - السيرة النبوية، ابن هشام، دار احياء التراب العربى، بيروت، ج 3، ص 353 - 352.