حضرت الياس(عليه السلام) كيست؟
در اين که «الياس»(عليه السلام) يکى از پيامبران بزرگ خدا است، ترديدى نيست، و آيات قرآن با صراحت اين مسأله را بيان کرده، آنجا که مى گويد: «إِنَّ إِلْياسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ».
نام اين پيامبر در دو آيه از قرآن مجيد آمده است: يکى در همين آيه و ديگرى در سوره «انعام» همراه گروه ديگرى از پيامبران آنجا که مى فرمايد: «وَ زَکَرِيّا وَ يَحْيى وَ عِيسى وَ إِلْياسَ کُلٌّ مِنَ الصّالِحِينَ».(1)
ولى، در اين که «الياس»(عليه السلام) نام ديگر يکى از پيامبران است که در قرآن نامشان آمده، يا مستقلاً نام پيغمبرى است، و ويژگى هاى او کدام است؟ مفسران نظرات گوناگونى دارند:
الف: بعضى معتقدند: «الياس»(عليه السلام) همان «ادريس»(عليه السلام) است (زيرا ادريس، ادراس نيز تلفظ شده، و با تغيير مختصرى الياس شده است).
ب: «الياس»(عليه السلام) از پيامبران «بنى اسرائيل» است، فرزند «ياسين» از نواده هاى «هارون» برادر «موسى»(عليه السلام).
ج: «الياس» همان «خضر» است.
در حالى که، بعضى ديگر، معتقدند «الياس» از دوستان «خضر» است، و هر دو زنده اند، با اين تفاوت که «الياس»(عليه السلام) مأموريتى در خشکى دارد، ولى «خضر»(عليه السلام) در جزائر و درياها، بعضى ديگر، مأموريت «الياس»(عليه السلام) را در بيابان ها و مأموريت «خضر»(عليه السلام) را در کوه ها مى دانند، و براى هر دو، عمر جاودان قائلند، بعضى نيز «الياس»(عليه السلام)را فرزند «اليسع»(عليه السلام) دانسته اند.
د: «الياس»(عليه السلام) همان «ايليا» پيامبر بنى اسرائيل معاصر «آجاب» پادشاه بنى اسرائيل بود که خداوند او را براى تخويف و هدايت اين پادشاه جبار فرستاده.
بعضى، او را نيز «يحيى» تعميد دهنده «مسيح» دانسته اند.
اما آنچه با ظاهر آيات قرآن هماهنگ است، اين است که: اين کلمه مستقلاً نام يکى از پيامبران است ـ غير از آنها که نامشان در قرآن آمده، ـ که براى هدايت يک قوم بت پرست مأمور گرديد، و اکثريت آن قوم به تکذيب او برخاستند، اما گروهى از مؤمنان مخلص به او گرويدند.
بعضى با توجه به اين که: نام بت بزرگ اين قوم «بعل» بوده، معتقدند: اين پيامبر از سرزمين «شامات» برخاست، و مرکز فعاليت او را شهر «بعلبک» مى دانند که امروز جزء «لبنان» است و در مرز «سوريه» قرار دارد.(2)
منبع:
1 ـ انعام، آيه 85.
2. تفسير نمونه، جلد 19، صفحه 160.