طبري[1] و شيخ مفيدŠ،[2] كه هر دو گزارش عاشورا را از ابو‎مخنف نقل مي‎كنند، و بعدها نيز طبرسي[3] (548ق)، خوارزمي[4] (568ق)، ابن‌اثير (630‎ق)، سبط‌ ابن‌جوزي و عمادالدين طبري،[5] هيچ مطلبي در گزارش اين واقعه، يعني رسيدن اهل‌بيت به كربلا در اربعين اول نياورده‌اند. محدث نوري در اين ‌باره مي‎گويد: «و نشود كه ايشان در سير خود به كربلا روند و جابر را ملاقات كنند و چند روزي عزاداري كنند و شيخ مفيد آن را در محل معتمدي نديده باشد، يا ديده و در اين مقام اشاره به آن نكند».[6]
در اين باره بايد به پاسخ‌هاي زير اشاره نمود:
اولاً: نمي‎توان از عدم تصريح مورخان، انكار آنان و درنتيجه، عدم وقوع آن ماجرا را نتيجه گرفت؛ چراكه برخي از حوادث و قضاياي تاريخي در منابع تاريخي منعكس نشده است.[7]
ثانياً: برخي از مورخان و انديشمندان، مانند بيروني و شيخ بهائي، به حضور اهل‌بيت در كربلا تصريح كرده‎اند.
ثالثاً: شيوة شيخ مفيد در ارشاد، به‌گونه‎اي است كه مقتضي حذف برخي از حوادث تاريخي است. اين امر يا به ‌سبب گرايش‌ وي به اختصارنويسي در اين كتاب است، و يا به اين علت است كه مبناي او در گزينش اخبار تاريخي، متواتر و يا دست‌كم مستفيض بودن روايات آن حادثه است، و احتمالاً چون خبر متواتر و يا مستفيضي در ‌اين ‌باره به دست وي نرسيده، از نقل آن خودداري كرده است.[8]

پي نوشت: ----------------------
[1]. طبري، تاريخ الامم و الملوك، ج5، ص461.
[2]. شيخ مفيد، الإرشاد، ج2، ص122.
[3]. طبرسي، اِعلام الوَري بأعلام الهُدي‎، ص250.
[4]. خوارزمي، مقتل ‌الحسين، ج2، ص82‎.
[5]. عمادالدين طبري، كامل بهايي، ج2، ص302.
[6]. نوري طبرسي، لؤلؤ و مرجان، ص153.
[7]. چنان‌كه شيخ مفيد، خود از پرداختن به جزئيات جريان سقيفه و مسئلة بيعت با ابوبكر، به سبب شرايط حاكم بر آن زمان، خودداري كرده است (شيخ مفيد، الإرشاد، ج1، ص189) و يا در بخش مربوط به امام زمان (همان، ج2، ص339 به بعد)، نواب اربعه را معرفي نكرده است.
[8]. ر.ك: قاضي طباطبايي، تحقيق دربارة اول اربعين حضرت سيدالشهدا†، ص157.