معناي رمضان و وجه تسميه آن
واژه «رمضان» از ريشه «رَمَضَ» است، به معناى بارانى كه اوّل پاييز مىبارد و هوا را از خاك و غبارهاى تابستان پاك مىكند و يا به معناى داغىِ سنگ از شدّت گرماى آفتاب .
امّا درباره اين كه چرا اين نام بر يكى از ماههاى سال، گذاشته شده است، زمخشرى (م 528 ق) گويد:
اگر پرسى: «چرا ماه رمضان را به اين نام ناميدهاند؟»، گويم: روزه در ماه رمضان، عبادتى ديرين است، و گويا عربها اين نام را به خاطر داغ شدنشان از حرارت گرسنگى و چشيدن سختى آن، نهادهاند، همچنان كه به آن «ناتق (رنجآور)» هم گفتهاند؛ چون سختى روزه، آنان را به رنج و زحمت مىافكند .
و گفتهاند: چون نام ماهها را از زبان قديم نقل كردهاند، آنها را با زمانهايى كه در آنها قرار داشتند، ناميدهاند و اين ماه، در روزهاى گرم و داغ بوده است .
شمارى از روايات، اين نامگذارى را به سبب نقشى دانستهاند كه ماه رمضان در پاكسازى آئينه جان از آلودگىهاى گناهان و پاكسازى روان از زنگار خطاها دارد. از پيامبر صلىاللهعليهوآله روايت است: إنّما سُمِّيَ رَمَضانُ؛ لِأَ نَّهُ يُرمِضُ الذُّنوبَ؛ اين ماه را رمضان ناميدهاند: چون گناهان را مىزدايد.
اين وجه در نامگذارى، از يك سو با ريشه لغوىِ «رمضان» و از سوى ديگر با بركات، رهآوردها و آثار آن، هماهنگ و متناسب است .
شمارى از روايات، اين نامگذارى را به سبب نقشى دانستهاند كه ماه رمضان در پاكسازى آئينه جان از آلودگىهاى گناهان و پاكسازى روان از زنگار خطاها دارد.
منبع:
كتاب ماه خدا، محمدي ري شهري، ج 1، ص 14.