با ظهور فرقه زيديه - پيروان زيد بن على - و اختلافات آنها با شيعيانِ پيرو امام باقر و امام صادق(عليهما السلام)، واژه اماميّه بر شيعيان اين دو امام اطلاق گرديد. يعنى کسانى که معتقد به جانشينى بلافصل حضرت امير بعد از پيامبر بوده و دليل آن را نصّ الهى که در غدير خم نازل شد، مى دانند. ويژگى ديگر آنها اين بود که اين نص را در فرزندان امام حسين(عليه السلام) جارى و سارى دانسته و آنان را حجت هاى الهى در روى زمين مى دانند که داراى عصمت بوده و از علم غيب برخوردارند. وجه تمايز اين گروه با گروه ديگر در منصوص و مفترض الطاعة بودن امام بود. لذا به علت اهميّت اينان به امامت، به اماميّه معروف شدند. اماميّه در اصطلاح فرقه شناسان به گروههاى واقفيه، اسماعيليه و اثناعشريه اطلاق مى گردد. بعد از ظهور واقفيه در زمان شهادت امام موسى کاظم(عليه السلام)، اثناعشريان ، قطعيّه ناميده شدند. زيرا آنان به رحلت امام کاظم(عليه السلام) قطع پيدا کرده و يقين کردند که امام رضا(عليه السلام) جانشين وى است. با رحلت امام حسن عسگرى(عليه السلام) در سال 255 ق و شروع امامت امام زمان(عليه السلام)، شيعيانِ ايشان به اثناعشريه معروف گشتند. کم کم در طول تاريخ، اماميّه و شيعه لقب مشهور اثناعشريان گرديد، اگرچه از لفظ شيعه براى گروههاى ديگر شيعى نيز استفاده مى شود، ولى در اغلب موارد مقصود همان دوازده اماميان هستند. در ايران اين غلبه بيشتر از جاهاى ديگر است و تقريباً در ايران، لفظ شيعه و اماميّه مترادف هم به کار مى روند.[1]
منابع:
1. درسنامه تاريخ و عقائد اسماعيليه، مهدي فرمانيان، ص20.