آيا الياسين همان الياس است؟
مفسران و مورخان در مورد «الياسين»، نظرات متفاوتى دارند:
الف: بعضى، آن را لغتى در «الياس» مى دانند، يعنى همان گونه که فى المثل «ميکال» و «ميکائيل» دو تعبير از آن فرشته مخصوص است، و «سينا» و «سينين» هر دو نام براى سرزمين معروفى است، «الياس» و «الياسين» نيز دو تعبير از اين پيغمبر بزرگ است.
ب: بعضى ديگر، آن را جمع مى دانند، به اين ترتيب که «الياس» با ياء نسبت همراه شده، و «الياسى» شده، و بعد با ياء و نون جمع بسته شده و «الياسيين» گرديده، و پس از تخفيف، «الياسين» شده، بنابراين مفهومش کليه کسانى است که به «الياس» مربوط بودند و پيرو مکتب او شدند.
ج: «آلياسين» با الف ممدوده، ترکيبى است از کلمه «آل» و «ياسين»، «ياسين» طبق نقلى نام پدر «الياس» است، و طبق نقل ديگرى از نام هاى پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله)، بنابراين «آل ياسين» به معنى خاندان پيغمبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله)يا خاندان «ياسين» پدر «الياس» مى باشد.
قرائن روشنى در خود قرآن است که همان معنى اول را تأييد مى کند که منظور از «الياسين» همان «الياس» است; زيرا بعد از آيه «سَلامٌ عَلى اِلْياسِيْنَ»(صافات/130)به فاصله يک آيه مى گويد: إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ: «او از بندگان مؤمن ما بود»، بازگشت ضمير مفرد به «الياسين» دليل بر اين است که او يک نفر بيشتر نبوده، يعنى همان «الياس».
نکته اى که در اينجا بايد مورد توجه قرار گيرد، اين است که در بسيارى از تفاسير، حديثى نقل شده که سند آن به «ابن عباس» برمى گردد، او مى گويد: منظور از «آل ياسين» آل محمّد(صلى الله عليه وآله) است; چرا که «ياسين» از اسماء پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) است.
در «معانى الاخبار» «صدوق» در بابى که براى تفسير «آل ياسين» ذکر کرده پنج حديث در همين زمينه نقل شده که هيچ کدام از آنها به ائمه اهلبيت(عليهم السلام) ـ جز يک حديث ـ منتهى نمى شود، و راوى آن حديث شخصى به نام «کادح» يا «قادح» است که در کتب رجال خبرى از او نيست.
از آنجا که اين اخبار، روى فرض اين است که قرائت آيه فوق را به صورت «سَلامٌ عَلى آلِ ياسِيْنَ» بخوانيم، و هماهنگى آيات را ناديده بگيريم، و اسناد اين روايات نيز چنان که ديديم قابل گفتگو است، بهتر اين است که از قضاوت درباره اين روايات، خوددارى کنيم و علم آن را به اهلش بسپاريم.
منبع:
تفسير نمونه، جلد 19، صفحه 162.