اولين مسجدي كه در اسلام ساخته شد، «مسجد قبا» در مدينه نام دارد. قبا محلي در دو فرسخي  مدينه بود كه رسول خدا (ص)  در روز دوشنبه دوازدهم ربيع الاول به آنجا رسيدند و اين مسجد را در آنجا، به دست مبارك خود بنا نمودند. بعدها هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در حال تدارك سپاه به سوى تبوك بود، عده اى از منافقين كه در محله بنى سالم سكونت داشتند، در مقابل مسجد قبا، مسجدى بنا نمودند؛ به اين بهانه كه پيرمردان و زنان و كودكان، قدرت و توانايى رفتن به مسجد قبا را ندارند، تا بدين ترتيب عبادات خود را در اين مسجد بجا آورند. هنگامى كه حضرت (ص) پس از بازگشت از تبوك به قريه اوال رسيد جبرئيل نازل شد و ماجراى مسجد ضرار را به عنوان يك پيغام الهى به حضرت بيان نمود و اين آيه را قرائت فرمود: («و الذين اتخذوا مسجدا ضرارا و كفرا و تفريقا بين المؤمنين ...»)[1].