خَيْرُ مَنْ شاوَرْتَ: ذَوُوالنُّهى وَالْعِلْمِ وَأُولُوالتَّجارِبِ وَالْحَزْمِ؛

بهترين كسانى كه با آنان مشورت مى ‏كنى، صاحبان خرد و دانش و تجارب و دورانديشى‏اند.1

مهم تر از اصل «مشورت»، شناختن و يافتن مشاوران خوب و شايسته است. ولى اين «خوبى» و «شايستگى» در مشاور، چيست؟ و معيار آن كدام است؟

انگيزه رايزنى و مشورت، بهره‏ گيرى از دانش و تجربه و خرد ديگران است.

آنچه ما را از خطا و بيراهه و لغزش مصون مى ‏دارد، افزودن دانسته‏ ها و تجربه‏ هاى ديگران به دانش و فهم و تجارب خويش است.

آنكه در كارها و نظرها و تصميم ‏ها، اهل «حزم»(آينده‏ نگرى) نيست، نمى ‏تواند براى ما «مشاورى خوب» باشد و ما را به صواب برساند.

«خردمندى»، مانع تصميم هاى عجولانه مى‏ شود.

«تجربه»، بالاتر از علم است و «حزم» هم ما را از پشيمانى‏ هاى ناشى از شتاب و هوس و نقدانديشى مصون مى ‏دارد.

اين است كه نبايد از هر كس نظر خواست و به نظر مشورتى هر فردى عمل كرد.

چهار معيار در مشاور خوب، عبارتند از:

برخوردارى از «علم»، «خرد»، «تجربه» و «حزم»(آينده ‏نگرى).

پي نوشت:

1. غررالحكم، ج3، ص428