چرامسجد ضرار را به اين نام ميخوانند؟

«ضِرار» مصدر باب مفاعله در لغت، به معناي زيان رسانيدن[1] تعمّدي[2] است.و نام گذاري مسجد ضرار، به اين جهت بود كه اين مسجد به ضرر اسلام و براى ايجاد كفر و تفرقه و كمينگاه دشمن اسلام ساخته شده بود.[3]
در سوره توبه اشاره به ماجراي مسجد ضرار شده است كه گروهى از منافقان براى تحقّق بخشيدن به نقشه‏ هاى پليد خود اقدام به ساختن مسجدى در مدينه كردند كه بعداً به نام مسجد «ضرار» معروف شد.
خلاصه جريان آن چنين است: گروهى از منافقان نزد پيامبر (ص) آمدند و از آن حضرت خواستند كه به آنان اجازه دهد تا مسجدى در ميان قبيله بنى سالم (نزديك مسجد قبا) بسازند تا افراد ناتوان و بيمار و پير مردان از كار افتاده در آن نماز بگزارند، و همچنين از آن حضرت تقاضا كردند كه شخصاً به آن مسجد آمده و اقامه نماز فرمايد؛ تا اين كه آيات 107 تا 110 از سوره توبه بر پيامبر اكرم (ص) نازل شد و پرده از اسرار كار آنها برداشت، و به دنبال آن پيامبر اسلام (ص) دستور داد مسجد مزبور را آتش زنند، و بقاياى آن را ويران كنند.[4]
اين موضوع را همه مفسّران اسلامى و بسيارى از منابع حديثي و تاريخي ذكر كرده ‏اند، اگر چه در جزئيات آن تفاوت هايى ديده مى‏ شود.

منابع:

[1]. فرهنگ ابجدي عربي – فارسي، ص 564، ذيل واژ? «ضارّ».

[2]. مكارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، ج 8، ص 137، دار الكتب الإسلامية، تهران، چاپ اول، 1374ش.

[3]. قرشي، سيد علي اكبر، قاموس قرآن، ج 3، ص 228، دار الكتب الإسلامية، تهران، چاپ ششم، 1371 ش.

[4]. تفسير نمونه، ج 8، ص 134؛ حجتى، سيد محمد باقر، أسباب النزول، ص 56 و 57، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، تهران، چاپ ششم، 1377ش؛ ابن كثير الدمشقى،‏ أبو الفداء اسماعيل بن عمر، البداية و النهاية، ج 5، ص 21 و 22، دار الفكر، بيروت، 1407 ق؛ گردانيده منسوب به بلعمى، تاريخنامه طبري، تحقيق روشن، محمد، ج 5، ص 1503 و 1504، نشر البرز، تهران، چاپ سوم، 1373ش.