ادله مختلف فلسفي, حسي و تجربي بر اثبات وجود روح اقامه شده است. همچنين نمي‏توان امكان ارتباط با ارواح را از طريق صحيح علمي, براي افراد خبره در اين كار انكار كرد. از سخنان پيشوايان بزرگ اسلام نيز امكان اين موضوع ثابت مي‏شود؛ ولي سخن در تنزّل دادن مسئله‏اي اين مهمي تا آنجا است كه هر كس براي سرگرمي و تفريح، نعلبكي يا استكان يا ميز گرد چرخاني درست كند و مشتي مرد و زن و كوچك و بزرگ, دور آن جمع شوند! يك شب روح بوعلي‏سينا را حاضر كنند و شب ديگر مزاحم زكريّاي رازي گردند و شب سوم انشتين را حاضر كنند و... گل بگوين و گل بشنوند و از تاريخ زايمان فلان خانم گرفته تا صحت و بطلان مذاهب و اديان و مكتب‏هاي فلسفي سخن به ميان آورند و آن ارواح نيز براي اينكه خاطر خطير پرسش‏كنندگان مكدر نشود و از آنها نرنجند، طبق ميل و علاقه آنان پاسخ دهند و...؟!البته ارتباط با ارواح را به عنوان واقعيت مي‏توان پذيرفت؛ ولي نبايد از نظر دور داشت كه اين مسئله مورد سوء استفاده عده بسياري قرار گرفته و اين واقعيت، با هزاران اوهام در هم آميخته شده است. از اين رو از ميان هزاران مدّعي، شايد تنها يكي راستگو باشد. براي نمونه، مي‏توان از آن روح پرسش‏هاي كلي ـ كه پاسخ آن امكان تطبيق بر بسياري از جزئيات را دارد ـ نپرسيد و بر پاسخ به سؤالات خصوصي اصرار ورزيد؛ براي مثال اسم چند تن از دوستان را در دفتر تلفن خويش در نظر گرفت و شماره تلفن آنها را پرسيد يا از خصوصيات و علايم اتاق شخصي سؤال كرد؛ در غير اين صورت، كلي گويي‏هايي از قبيل «خطري براي شما پيش آمده كه به خير گذشته است و مواظب باشيد تكرار نشود»، «در بچگي كسالتي پيدا كرديد كه خيلي شما را ناراحت نمود», «اَسرار خود را به همه كس نگو», «خواب‏هاي خوشي خواهيد ديد», «مسافري در سفر دار كه در آينده نزديكي باز مي‏گردد», «زياد براي بعضي مطالب غصه نخوريد، كم كم درست مي‏شود» و... دليل بر عدم واقعيت ارتباط است. روشن است كه هر كس معمولاً مسافري در سفر دارد و يا خواب‏هاي خوب و بدي هم مي‏بيند و براي پاره‏اي از مطالب هم غصه مي‏خورد واما چرا نعلبكي و يا ميز حركت مي‏كند؟ ممكن است حركت آن معلول تمركز نيروي فكري خود شخص و تأثير ناخودآگاه آن بر روي اعصاب دست وي باشد، نه توسط روح. از اين رو، حركت غالباً موافق طرز تفكر و نوع تمايلات آن شخص يا اشخاص است، نه موافق روحي كه مدعي ارتباط با او هسند و در برخي موارد هم معلول به كارگيري ترفندي از طرف آن شخص است .

براي اطلاع بيشتر، : ارتباط با ارواح، آيت اللّه‏ ناصر مكارم شيرازي