مقصود از ولايت تكوينى آن است كه فردى بر اثر پيمودن راه بندگى آنچنان قرب و كمال معنوى پيدا كند كه به فرمان و اذن الهى بتواند در جهان تصرف نمايد.(ولايت تكو ينى) يك كمال روحى و معنوى است كه در سايه عمل به تكاليف الهى و قوانين شرع در درون انسان پديد مى آيد و سرچشمه مجموعه اى از كارهاى خارق العاده مى گردد. اين نوع ولايت بر خلاف(ولايت تشريعى) كمال و واقعيتى است اكتسابى ، و راه كسب برخى از مراتب آن به روى همه باز است ، و امام مى تواند به بالاترين مراتب آن برسد. ولى مقاماتى كه در(ولايت تشريعى) بيان گرديده ، همه موهبت خداوندى است كه پس از تحصيل يك سلسله زمينه ها ، چيزى جز خواست خداوند در آن دخالت ندارد.
منبع :

( موعود شناسي و پاسخ به شبهات، علي اصغر رضواني ، بحث ولايت امام)