امير مؤمنان تمام آيات قرآن را، چه آنها كه در مكه نازل مي‏شد و چه آنها كه در مدينه، در دوران حيات پيامبر (ص) به دقت ضبط مي‏كرد و از اين جهت يكي از كاتبان وحي و حافظان قرآن به شمار مي‏رفت. همچنين در تنظيم اسناد سياسي و تاريخي و نامه‏هاي تبليغي، كه هم اكنون متن بسياري از آنها در كتابهاي سيره و تاريخ مضبوط است، آن حضرت نخستين دبير اسلام به شمار مي‏رود، حتي صلحنامه‏ي تاريخ «حديبيه» به املاي پيامبر (ص) و خط علي (ع) تنظيم شد.

خدمات علمي و قلمي امام منحصر به اينها نبود، بلكه در حفظ آثار و سنن روسل اكرم كوششهاي بسيار داشت و درفرصتهاي مختلف، سخنان پيامبر را درباره‏ي احكام و فرايض و آداب و سنن و حوادث و اخبار غيبي و... ضبط مي‏كرد ازاين رو امام (ع) موفق شد آنچه را كه از پيامبر (ص) شنيده بود به صورت شش كتاب از خود به يادگار بگذارد و پس از شهادت امام همه‏ي اين كتابها در نزد فرزندان آن حضرت به عنوان ارزنده‏ترين گنجينه حفاظت مي‏شد و ديگر پيشوايان پس از امير المؤمنين، در مقام احتجاج بر ديگران، به اين كتابها استناد مي‏جستند.