ناگواري هاي فردي و اجتماعي دو گونه اند: برخي به دست خود ماست و برخي در اختيار ما نيست. بسياري از حوادث تلخ به خاطر عدم دقت و مديريت خود ماست. اگر در داد و ستدها، اسناد تجاري را محكم تنظيم نكرديم و ضامن و و ثيقه از طلبكار نگرفتيم و او مال ما را نداد، مقصر خود ما هستيم. اگر روي حوض آب، نرده نگذاشتيم و كودك در آن افتاد و غرق شد، مقصر خود ما هستيم. اگر مراعات بهداشت، قوانين رانندگي و آداب اجتماعي را نكرديم و گرفتار امراض، تصادفات و تحقيرهاي اجتماعي شديم، مقصر خود ما هستيم.

و اما دسته ي دوم، دلايل متعددي دارد: سختي ها، سبب رشد و تكاپوي انسان است. پيشرفت و رشد علوم، در سايه رفع نياز و برطرف كردن مشكلات حاصل شده است. حوادث تلخ ، كفاره بسياري از لغزش هاست. حوادث تلخ، سبب تنظيم روحيات مردم است.

پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمودند: اگر براي انسان سه چيز: مرض ، مرگ و فقر نبود، غرور انسان شكسته نمي شد و انسان در مقابل هيچ چيز سر فرو نمي آورد: « لو لا ثلاثه في ابن آدم ما طَأطأ رأسه شيء المرض و الموت و الفقر » [1]. حوادث تلخ ، كمالات انسان را شكوفا مي كند. آنكه گرفتار شده ، با صبر و پايداري رشد مي كند و آنكه در رفاه است و براي نجات مردم تلاش مي كند، با ايثار و از خودگذشتگي رشد مي كند.  

منابع:

1- بحار ،ج 6 ،ص 118

(كتاب پرسش هاي مهم پاسخهاي كوتاه.حجة الاسلام قرائتي سوال59)