براي تيمم دو فايده مهم قابل تصور است:

فايده اخلاقى
 تيمم يكى از عبادات است، و روح عبادت به معنى واقعى كلمه در آن منعكس مى‏ باشد، زيرا انسان پيشانى خود را كه شريف ترين عضو بدن او است با دستى كه بر خاك زده، لمس مى‏ كند تا فروتنى و تواضع خود را در پيشگاه او آشكار سازد.

فايده بهداشتى
 امروز ثابت شده كه خاك به خاطر داشتن باكتري هاى فراوان مى‏ تواند آلودگي ها را از بين ببرد، اين باكتري ها كه كار آن ها تجزيه كردن مواد آلى و از بين بردن انواع عفونت ها است معمولا در سطح زمين و اعماق كم كه از هوا و نور آفتاب بهتر مى‏ توانند استفاده كنند فراوانند، به همين دليل هنگامى كه لاشه‏ هاى حيوانات و يا بدن انسان پس از مردن زير خاك دفن شود و هم چنين مواد آلوده گوناگونى كه روى زمين ها مى‏ باشد، در مدت نسبتا كوتاهى تجزيه شده و بر اثر حمله باكتري ها كانون عفونت از هم متلاشى مى ‏گردد، مسلم است اگر اين خاصيت در خاك نبود كره زمين در مدت كوتاهى مبدل به يك كانون عفونت مى‏ شد، اصولا خاك خاصيتى شبيه مواد" آنتى بيوتيك" دارد و تاثير آن در كشتن ميكرب ها فوق العاده زياد است.
بنا بر اين خاك پاك نه تنها آلوده نيست بلكه از بين برنده آلودگي ها است و مى‏ تواند از اين نظر تا حدودى جانشين آب شود، با اين تفاوت كه آب حلال است، يعنى ميكرب ها را حل كرده و با خود مى‏ برد، ولى خاك ميكرب‏ كش است.
اما بايد توجه داشت كه خاك تيمم كاملا پاك باشد همان طور كه قرآن در تعبير جالب خود مي گويد:«فَتَيَمَّمُوا صَعيداً طَيِّباً»[1]؛« با خاك پاكى تيمّم كنيد!»
علاوه بر اين كه تعبير به« صعيد» كه از ماده " صعود" گرفته شده اشاره به اين است كه بهتر است خاك هاى سطح زمين براى اين كار انتخاب شود، همان خاك هايى كه در معرض تابش آفتاب و مملو از هوا و باكتري هاى ميكرب‏ كش است، اگر چنين خاكى طيب و پاكيزه نيز بود، تيمم با آن اثرات فوق را دارد بدون اين كه كم ترين زيانى داشته باشد [2].
بنابراين تيمّم با خاك پاكيزه علاوه بر اين كه براي اطاعت فرمان خدا و تعبّد به جاي آورده مي شود، از آن جا كه، كشنده ميكرُب‏ هاي موذي و منهدم كننده موادّ آلي است نه تنها منافاتي با بهداشت ندارد بلكه مي تواند جانشين مناسبي براي آب نيز باشد.
گذشته از اين كه اگر وضو و غسل، بدلي نداشته باشد و بدون بدل، مكرّر نماز خوانده شود روحيه مواظبت براي گرفتن طهارت در شخص ضعيف شده و زمينه هاي سستي در انجام فرائض ديني براي افراد فراهم گردد.

پي نوشت :
[1] - (4) النساء : 43
[2] - مكارم شيرازى ناصر، تفسير نمونه‏، تهران، دار الكتب الإسلامية، 1374 ش‏، اول‏، ج 3، ص 400
كتاب پرسش ها و پاسخ هاي نماز، سيد حسن موسوي (مركز تخصصي نماز)