سوره يس/ آيه 9: 

«وَ جَعَلْنَا مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدّاً وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدّاً فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ»

مانع اصلي معمولا مانع و سدي  است كه پيش روست با توجه به آيه 9 سوره يس، سد پشت سر چه معنايي دارد؟

سه نظريه و احتمال مطرح شده:

1. بعضى پاسخ گفته اند: انسان داراى دو گونه هدايت است:

الف- هدايت نظرى و استدلالى

ب- هدايت فطرى و وجدانى 

سد پيش رو اشاره به اين است كه او از هدايت نظرى محروم مي گردد، مي خواهد به عقب باز گردد و به هدايت فطرى نظر بيفكند، سد و مانع پشت سر، او را از بازگشت به فطرت باز مى دارد.
2. بعضى ديگر گفته اند سد پيش رو اشاره به موانعى است كه او را از وصول به آخرت و سعادت جاويدان باز مى دارد و سد پشت سر چيزى است كه او را حتى از رسيدن به سعادت و آرامش در دنيا مانع مى شود.
3. اين احتمال نيز در تفسير آيه وجود دارد كه انسان هنگامى كه در طريق به سوى مقصد، به مانعى برخورد كند به عقب بر مى گردد، تا راه ديگرى به سوى مقصد پيدا كند، اما وقتى در دو طرف سدى ايجاد شده است از پيدا كردن راه به سوى مقصد به هر حال محروم مى شود.

ضمنا پاسخ اين سؤ ال كه چرا سخنى از سد در طرف راست و چپ به ميان نيامده؟ نيز روشن شد، زيرا رفتن به راست و چپ هرگز انسان را به مقصد نمي رساند، بايد راهى به پيش بگشايد. بعلاوه معمولا سد را در جائى ايجاد مي كنند كه طرف راست و چپ آن بسته است و تنها گذرگاهى ميان آن دو قرار دارد كه با ايجاد سد، آن گذرگاه نيز بسته مى شود و عملا انسان در محاصره قرار مى گيرد.

منبع:

تفسير نمونه ج18 ص326و327