سوره يونس/ آيه 92: «فَالْيَوْمَ نُنَجِّيك بِبَدَنِك لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَك ءَايَةً وَ إِنَّ كَثِيراً مِّنَ النَّاسِ عَنْ ءَايَتِنَا لَغَفِلُونَ»؛ (ولى امروز بدنت را از آب نجات مى دهيم تا عبرتى براى آيندگان باشى ، و بسيارى از مردم از آيات ما غافلند.)

 در اينكه منظور از بدن در اينجا چيست؟ در ميان مفسران گفتگو است، اكثر آنها معتقدند منظور همان جسم بى جان فرعون است، چرا كه عظمت فرعون در افكار مردم آن محيط چنان بود كه اگر بدنش از آب بيرون نمى افتاد بسيارى باور نمى كردند كه فرعون هم ممكن است غرق شده باشد و ممكن بود به دنبال اين ماجرا افسانه هاى دروغين درباره نجات و حيات فرعون بسازند. لذا خداوند بدن بى جان او را از آب بيرون افكند.

جالب اينكه بدن در لغت - آنچنانكه راغب در مفردات گفته - به معنى جسد عظيم است و اين مى رساند كه فرعون همانند بسيارى از مرفهين كه داراى زندگانى پر زرق و برق افسانه اى هستند، اندامى درشت داشت. ولى بعضى ديگر گفته اند كه يكى از معانى «بدن»، «زره» است و اين اشاره به آن است كه خداوند فرعون را با همان زره زرينى كه بر تن داشت از آب بيرون فرستاد تا بوسيله آن شناخته شود و هيچگونه ترديدى براى كسى باقى نماند. اين نكته نيز شايان توجه است كه بعضى از جمله «ننجيك» چنين استفاده نموده اند كه خداوند دستور داد امواج، بدن او را بر نقطه مرتفعى از ساحل بيفكند، زيرا ماده «نجوة» به معنى مكان مرتفع و زمين بلند است.

نكته ديگرى كه در آيه به چشم مى خورد اين است كه جمله «فاليوم ننجيك» با فاء تفريع، آغاز شده و اين ممكن است اشاره به آن باشد كه آن ايمان بى روح فرعون در اين لحظه نا اميدى و گرفتارى در چنگال مرگ، (اين ايمانى كه همانند جسم بى جانى بود) اين مقدار تاثير كرد كه خداوند جسم بى جان فرعون را از آب نجات داد تا طعمه ماهيان دريا نشود و هم عبرتى باشد براى آيندگان.

هم اكنون در موزه هاى «مصر» و «بريتانيا» يكى دو بدن از فراعنه به حال موميائى باقى مانده است، آيا بدن فرعون معاصر موسى در ميان آنها است كه بعدا آنرا به صورت موميائى حفظ كرده اند يا نه؟ دليلى در دست نداريم، ولى تعبير «لمن خلفك» ممكن است اين احتمال را تقويت كند كه بدن آن فرعون در ميان اينها است، تا عبرتى براى همه آيندگان باشد، زيرا تعبير آيه مطلق است و همه آيندگان را شامل مى شود. و در پايان آيه مى فرمايد: اما با اين همه آيات و نشانه هاى قدرت خدا و با اينهمه درس هاى عبرت كه تاريخ بشر را پر كرده است ، «بسيارى از مردم از آيات و نشانه هاى ما غافلند» («و ان كثيرا من الناس عن آياتنا لغافلون» ).

منبع:

تفسير نمونه ج8 ص377و378