شخصى در وصيت شفاهى خود ملك و وجه معينى را ثلث خود قرار داده كه آن وجه صرف تعمير يا تجديد بناى آن ملك بشود و درآمد آن ملك را صرف امور خيريه بنمايند، ورثه موصى بدون توجه به حكم شرعى، ملك ثلث را با موافقت يكديگر فروخته و وجه آن را يكى از ورثه از بابت سهم الارث خود بر مى ‏دارد و ملك ديگرى را از تركه ميت با موافقت يكديگر كه قيمتش معادل ثلث بوده ثلث ميّت قرار مى‏ دهند و درآمد آن را صرف امور خير مى ‏كنند، اما پس از بيست سال متوجه مى‏ شوند كه شرعا حق فروختن ملك متعلق ثلث را نداشته‏ اند، اكنون استرداد ملك متعلق ثلث عادتا ممكن نيست و در حكم تالف است بنا بر اين آيا قيمت ملك ثلث فروخته شده بر عهده ورثه است يا نه؟ آيا بر فرض ضمان قيمت يوم التلف را ضامن است يا زمان اداء را؟ و در هر دو صورت آيا تكليف ورثه، خريد ملك ديگر است و صرفا درآمد آن در امور خيريه يا بايد قيمت تالف صرف امور خيريه شود؟ و سؤال ديگر اينكه: وجوهى كه تا به حال به عنوان درآمد ثلث برده ‏اند شرعا محسوب است يا نه؟ و آيا ورثه ضامن منافع ملك ثلث معين شده تالف تا به حال هستند يا نه؟

فروش ملك مورد وصيت باطل است و به هر نحو امكان دارد بايد ملك را بر گردانند و اگر استرداد امكان ندارد نسبت به آن ضامنند و ميزان قيمت يوم التلف است كه با آن ملكى تهيه شود و عوائد آن در جهت وصيت صرف شود و آنچه بعد از تلف در جهت وصيت صرف كرده‏ اند محسوب است و ضمان منافع بر مشترى است و بر ورثه نيست.
پي نوشت:
امام خمينى(ره)، استفتائات، ج ‌2، وصيت، تبديل وصيت، س 78