لسان العرب در معناي "علي" آورده است: "رَجُلٌ عَلِيٌّ أَي شريف"؛ يعني شخصي كه والامقام و بلند مرتبه است.[1]‏ مفردات در معناي "علي" مي گويد: العَليُّ: هو الرّفيع القدر من: عَلِيَ ؛ علي يعني بلند مرتبه. و "هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ" يعني برتر است از اين كه وصف واصفين، بلكه علم عارفين به او احاطه كند.[2] و در مجمع آمده: "علىّ" در اصل از علوّ است، خداى سبحان به وسيله اقتدار و نفوذ سلطان برتر و بالاتر است. واژه هاي الْأَعْلَى، الْمُتَعال، علّيّون، عِلِّيِّين و ... از يك خانواده هستند.

بدين ترتيب اين كلمه در تمام استعمالات قرآني، به عنوان صفت خداوند(نه اسم) آمده است. به معني بسيار برتر؛ بسيار رفيع القدر. و صيغه مبالغه است و جمعا يازده بار در قرآن مجيد آمده است:

هشت بار در وصف خداى تعالى، مثل: «وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ» (بقره، 255) و يكدفعه درباره قرآن: «وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ» (زخرف، 4) و يكبار در وصف نام نيك يا شريعت پيامبران: «وَ وَهَبْنا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنا وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا» (مريم، 50) و يكبار درباره مكان ادريس عليه السّلام: «إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا وَ رَفَعْناهُ مَكاناً عَلِيًّا» (مريم، 57).

همانطور كه گذشت اهل لغت آن را در علوّ مقام و علوّ مكان هر دو گفته ‏اند ولى ظهور همه آيات در علوّ مقام است، غير از آيه 57 سوره مريم كه بر علو مكاني دلالت مي كند.[3]

منبع:

[1] لسان العرب،ج15،ص83.

[2] المفردات في غريب القرآن، ص: 582.

[3] قاموس قرآن، ج‏5، ص 36، واژه علو.