در احكام شرعي به ويژه مسايل حج و عمره، چه كساني "مي توانند" و يا "بايد" به فتاواي امام خميني ره عمل نمايند؟
جهت عضويت در كانال "مقلدين مراجع تقليد" كليك كنيد
آنگاه كه انسان عاقل به بلوغ ميرسد در حقيقت به وادي تكليف و دوران زندگي و رفتار مسؤولانه قدم ميگذارد. دورهاي از عمر كه دير يا زود بدون هيچ اجحافي مورد ارزيابي دقيق خداوند متعال قرار خواهد گرفت.
همانگونه كه قرآن حكيم در كريمه 40 سوره نساء بدان اشاره نموده و مي فرمايد: إِنَّ اللَّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَ يُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِيماً.
كسي كه خود را در برابر خالق عظيم مسؤول و مكلَّف ميبيند و پيام «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ» (صافات آيه 24) را به گوش جان شنيده و به فكر روز پاسخگويي است، ناگزير از در پيش گرفتن مسير طاعت و بندگي و رضاي خداوند عزيز است.
چنين شخصي لاجرم در پي كشف و شناخت وظايف بر آمده و در اين مقصد يا بر دانش و سرمايه علمي و توان حرفهاي خويش اگر داشته باشد تكيه مينمايد و يا به تعهد و مجاهدت علمي و يافتهها و استنتاجهاي فني شخصي اعتماد ميكند كه او را در بين مردان اين ميدان، كاركشته ترين و حرفهايترين و به اصطلاح اعلم آنان ميداند.
و اگر طريق نخست برويش مسدود بود و راه دوم را نيز نخواست و برنگزيد پس بايد به احتياط در عمل تن دهد و بدان پناه برد؛ به اين معني كه در هر مورد و موضوعي با در نظر گرفتن همه احتمالات و نظرات به گونهاي عمل نمايد كه مطمئن از انجام دستور خداوند حكيم باشد.
ناگفته نماند محتاط بودن شيوهاي است ظريف و دشوار و نيازمند آشنايي به موارد احتياط، به همين جهت اهل خود را ميطلبد و مسيري نيست كه هر كسي عزم و پاي رفتن در آن را داشته باشد.
پس همانگونه كه حديث «من كان من الفقهاء صائنا لنفسه حافظا لدينه مخالفا لهواه مطيعا لأمر مولاه فللعوام أن يقلدوه» كه سيد ره در عروه و امام ره در تحرير آوردهاند دلالت دارد، تقليد از فقيهى كه خويشتندار، حافظ دين، مخالف هواى نفس و مطيع امر مولاي خويش ميباشد، براي عامه مردم كه نه اهل اجتهادند و نه آشنا به مواضع احتياط، شيوهاي است مطمئن و مناسب حال آنان، و حجتي است سهل الوصول و پذيرفته در پيشگاه حق تعالي.
در باب تقليد، دو عنوان و اصطلاح وجود دارد كه با مسأله مورد بحث ما مرتبط است؛ و به همين جهت ناگزير از توضيح آنها هستيم تا به پاسخ سؤال برسيم.
يكي "تقليد ابتدائي" است و ديگري عنوان "بقا بر تقليد".
تقليد ابتدائي عبارت است از پيروي كردن شخص از مجتهد جامع شرايط بدون داشتن سابقه تبعيت از او.
موضوع بقا بر تقليد همواره بعد از تحقق تقليد و مقلَّد شدن قابل تصور است و آن وقتي است كه مرجع تقليد از دنيا ميرود.
در اين صورت است كه پيروان وي با مسأله بقا بر تقليد مواجه ميگردند و در حكم آن بايد از فقيه زنده جامع شرايط و اعلم زمان تبعيت نمايند.
پس كساني كه در زمان حيات امام خميني ره مقلِّد ايشان بودهاند جهت روشن شدن حكم مسأله بقا بر تقليد ايشان بايد به مجتهد حيّ اعلم زمان مراجعه نمايند.
پس اگر مرجع زنده قائل به جواز بقا در همه مسايل باشد مقلدين امام خميني ره مختارند و ميتوانند در همه امور از جمله مسايل حج و عمره به تقليد ايشان باقي بمانند.
و اگر بقا را هرچند مشروط به شروطي، واجب بداند، بقا بر تقليد واجب و اجتناب ناپذير خواهد بود.
علاوه بر اينها كه گفتيم تقليد از امام خميني ره در مسايل حج و عمره براي كساني كه سابقه تقليد از امام ره را ندارند نيز از نظر شرعي ممكن و قابل تصور ميباشد، حتي براي جوانان و نوجواناني كه بعد از رحلت حضرت امام ره متولد شدهاند.
زيرا در عصر حاضر هستند مراجعي كه مقلِّدين خويش را در موضوعات و ابواب مختلفي كه فتوا ندادهاند به فتاواي امام امت ره ارجاع دادهاند.
منبع:
پرتال پژوهشي و اطلاع رساني موسسه تنظيم و نشرآثار امام خميني(ره)،استفتائات،تقليد
كاربر گرامي، با توجه به احتمال تغيير در نظرات و فتاواي مراجع عظام، جهت اطلاع از آخرين فتوا با دفتر مرجع تقليد خود تماس بگيريد. با تشكر