wait لطفا صبر کنید

مركز پاسخگويي به سوالات ديني انوارطاها

احكام شرعي

تفسير

تاريخ

كتابخانه

اعتقادات

مشاوره

ويژه ها

نماز

پاسخگويي آنلاين

تفسير » پديده هاي طبيعي در قرآن

تعداد بازديد:(9008)
5.0 (3)

منظور از آيه88سوره نمل، مبني بر اينكه كوهها هم مانند ابرها در حركتند

در آيه 88 سوره نمل از حركت كوهها سخن به ميان آمده و حركت آنها به حركت ابرها تشبيه شده است: «وَ تَرَى الجِْبَالَ تحَْسَبهَُا جَامِدَةً وَ هِىَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ  صُنْعَ اللَّهِ الَّذِى أَتْقَنَ كلُ‏َّ شىَ‏ْءٍ  إِنَّهُ خَبِيرُ  بِمَا تَفْعَلُونَ» كوه‏ها را مى‏ بينى، و آنها را ساكن و جامد مى ‏پندارى، در حالى كه مانند ابر در حركتند اين صنع و آفرينش خداوندى است كه همه چيز را متقن آفريده او از كارهايى كه شما انجام مى ‏دهيد مسلّماً آگاه است.
برخى مفسران مثل مرحوم طبرسى و علامه طباطبايي حركت كوهها را در اين آيه مربوط به قيامت مي دانند كه در اثر لرزه آن روز كو ها به حركت مي افتند. علامه با توجه به اين نكته كه آيات قبل و بعد از اين آيه مربوط به قيامت است(سياق آيات)، نتيجه مي گيرد كه اين آيه نيز حركت كوهها در قيامت را تصوير مي كند. زيرا در آياتي ديگر نيز از حركت كوه ها در روز قيامت سخن گفته شده است، مانند اين آيات:
 «وَ سُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَرابا[1]» و «وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ[2]».[3]
اما برخي ديگر از مفسران دلايلي در رد اين ديدگاه ذكر مي كنند:
    1. اين آيه اصلا مقيد به قيامت نشده كه بخواهيم از آن حركت كوهها در قيامت را برداشت كنيم.[4]
    2. تشبيه به حركت ابرها بخاطر حركات يك نواخت و نرم و بدون سر و صداي آن است، نه انفجارهاى عظيم قيامت كه صداى رعد آسايش، گوشها را كر مى‏ كند. [5]
    3. تعبير اينكه «گمان مى ‏كنى كوهها جامدند» با حوادث قيامت كه آنقدر آشكار است كه از مشاهده آنها مادران كودكان شيرخوار خود را فراموش مى‏ كنند، ناسازگار است. [6]
    4. در قيامت ديگر كوهي باقي نمانده است كه بخواهد حركتي داشته باشد.[7]
    5. تعبير بالا نشان مى‏ دهد، در عين اينكه ظاهرا كوه‏ها ساكنند در واقع در همان حال به سرعت حركت مى ‏كنند (يعنى دو حالت از يك شى‏ء را در آن واحد بيان مى‏ كند)[8]
    6. اتقان كه در ادامه آيه آمده است به معني محكم كاري است نه تخريب، اگر آيه را مربوط به قيامت بدانيم ديگر استحكام و اتقان معنا ندارد. [9]
ملاصدرا حركت كوهها را در اين آيه اشاره به حركت جوهري مي داند؛ يعني تمامى موجودات با جوهره ذاتشان به سوى غايت وجود خود در حركتند و اين همان معناى حشر و رجوع به خداى سبحان است. علامه طباطبايي نيز اين معنا را مناسب ديده است.[10]
برخي مفسران نيز اين آيه را اشاره اي به حركت انتقالي زمين دانسته، در نتيجه آنرا يكي از معجزات علمي قرآن مي دانند. [11]صاحب تفسير نمونه در اين باره مي گويد:
 «قراين فراوانى در آيه وجود دارد كه نشان مي دهد اين آيه از قبيل آيات توحيد و نشانه‏ هاى عظمت خداوند در همين دنياست و به حركت زمين كه براى ما محسوس نيست اشاره مى ‏كند. مسلما حركت كوهها بدون حركت زمين هايى ديگر كه به آنها متصل است معنا ندارد و به اين ترتيب معناى آيه چنين مى ‏شود كه: زمين با سرعت حركت مى ‏كند همچون حركت ابرها. طبق محاسبات دانشمندان امروز، سرعت سير حركت زمين، به دور خود نزديك به 30 كيلومتر در هر دقيقه است و سير آن در حركت انتقالى، به دور خورشيد از اين هم بيشتر است به هر حال آيه فوق، از معجزات علمى قرآن است زيرا حركت زمين توسط گاليله ايتاليائى و كپرنيك لهستانى در حدود قرن هفده ميلادى كشف شد در حالى كه قرآن حدود هزار سال قبل از آن سخن گفته است.»[12]در تشابه حركت زمين و ابر نيز مي توان به نرمى و هموارى‏ سير آنها در عين سرعت و بدون لرزش بودن هر دو حركت اشاره كرد.[13]
بنابراين شايد دو احتمال آخر قابل قبول تر باشد، يعني منظور از حركت كوهها يا اشاره به حركت جوهري است و يا اشاره به حركت انتقالي زمين. شايد اشاره به حركت جوهري معقول تر باشد؛ چرا كه مي دانيم همه موجودات عالم در حال حركتند و هيچ سكوني در عالم وجود برقرار نيست و ممكن است آيه در پي اثبات اين حركت دائمي موجودات باشد.


پي نوشت:
[1] . كوه‏ها به راه مي افتند و در آخر سراب مى‏ شوند. نبأ، 2
[2] . در روز قيامت كوه‏ها همچون پشم زده، نرم و بى‏ ثبات شده ‏اند. قارعه،5
[3] . ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، انتشارات فراهاني، تهران، 1360، ج‏18، ص: 150؛  الميزان في تفسير القرآن،دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسين حوزه علميه، قم، 1417،  ج‏15، ص: 40
[4] . مخزن العرفان در تفسير قرآن، نهضت زنان مسلمان، تهران،1361، ج‏9، ص: 374
[5] .تفسير نمونه،دار الكتب الإسلاميه، تهران،1374، ج‏15، ص: 568
[6] .تفسير نمونه، ج‏15، ص: 568
[7] . مخزن العرفان در تفسير قرآن، ج‏9، ص: 37
[8] .تفسير نمونه، ج‏15، ص: 568
[9] . مخزن العرفان در تفسير قرآن، ج‏9، ص: 374، تفسير نمونه، ج‏15، ص: 568
[10] . الميزان في تفسير القرآن، ج‏15، ص: 403
[11] .  مخزن العرفان در تفسير قرآن، ج‏9، ص: 374، تفسير نمونه، ج‏15، ص: 568
[12] .  تفسير نمونه، ج‏15، ص: 568
[13] . پژوهشى در اعجاز علمى قرآن، كتاب مبين‏، رشت، 1381، ص: 174

برچسب:

تسخير مسخر رام انسان خليفه
آسمان زمين خدمت
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++