wait لطفا صبر کنید

مركز پاسخگويي به سوالات ديني انوارطاها

احكام شرعي

تفسير

تاريخ

كتابخانه

اعتقادات

مشاوره

ويژه ها

نماز

پاسخگويي آنلاين
0.0 (0)

فتح المبين تاريخ اسلام، كدام واقعه است

طرح احتمالات مطرح در آيه

در نخستين آيه سوره فتح، بشارت عظيمي به پيامبر (ص) داده شده است، بشارتي كه طبق بعضي روايات نزد پيامبر (ص) محبوبتر از تمام جهان بود. «انا فتحنا لك فتحا مبينا»[1]. اما در اينكه منظور از فتح، كدام فتح است ميان مفسران گفت و گو است و احتمالات مختلفي مطرح شده است:صلح حديبيه، فتح مكه، فتح خيبر، پيروزي هاي اسلام از طريق قدرت منطق، گشودن اسرار علوم براي پيامبر(ص).

اما علاوه بر اينكه نظر اكثريت مفسران احتمال اول است، قرائن فراواني در دست است كه مساله صلح حديبيه را ترجيح مي دهد. از قبيل جمله «فتحنا»، به صورت فعل ماضي نشان مي دهد كه اين امر به هنگام نزول آيات تحقق يافته بود، در حاليكه چيزي جز صلح حديبيه در كار نبود. زمان نزول آيه فوق و ساير آيات سوره فتح كه مدح مومنان و ذم منافقان و مشركان در ماجراي حديبيه مي كند، مويد ديگري بر اين معني است. همچنين در روايات متعددي صلح حديبيه به عنوان فتح مبين معرفي شده است.[2] از مهمترين دلايل بر فتح المبين بودن صلح حديبيه، امتيازاتي است كه مسلمانان از طريق آن بدست آوردند كه مورد اشاره قرار خواهد گرفت.

امتيازات صلح حديبيه 

در پيمان صلح حديبيه، موارد متعددي دائر بر امنيت جاني و مالي مسلماناني كه از مدينه وارد مكه مي شدند، همچنين 10 سال متاركه جنگ ميان مسلمين و مشركين و آزادي مسلمانان مكه در انجام فرائض مذهبي گنجانيده شده بود و ... . در حقيقت اين پيمان، يك پيمان عدم تعرض همه جانبه بود كه به جنگهاي مداوم و مكرر بين مسلمانان و مشركان موقتا پايان مي داد. 

يك مقايسه اجمالي ميان وضع مسلمانان در سال 6 هجري (هنگام صلح حديبيه) و دو سال بعد از آن، كه با نقض پيمان صلح توسط مشركان، لشكر اسلام با ده هزار سرباز مجهز براي فتح مكه حركت كرد تا به اين نقض پيمان، پاسخ دندان شكني دهند و سر انجام با كمترين برخورد نظامي مكه را فتح كردند، نشان مي دهد كه بازتاب صلح حديبيه تا چه اندازه گسترده بود. به طور خلاصه مسلمانان از اين صلح چند امتياز و پيروزي مهم به شرح ذيل به دست آوردند:

1. عملا به فريب خوردگان مكه نشان دادند كه آنها قصد كشتار ندارند و براي شهر مقدس مكه و خانه خدا احترام فراوان قائل اند، همين امر سبب جلب قلوب جمع كثيري به سوي اسلام شد.

2. قريش براي اولين بار اسلام و مسلمين را به رسميت شناختند، مطلبي كه دليل بر تثبيت موقعيت ايشان در جزيره عربستان بود.

3. بعد از صلح حديبيه، مسلمانان به راحتي مي توانستند همه جا رفت و آمد كنند و جان و مالشان محفوظ بماند و عملا با مشركان از نزديك تماس پيدا كردند، تماسي كه نتيجه اش شناخت بيشتر اسلام از سوي مشركان و جلب توجه آنها به اسلام بود.

4. بعد از صلح حديبيه راه براي نشر اسلام در سراسر جزيره عرب گشوده شده و آوازه صلح طلبي پيامبر(ص) اقوام مختلفي را كه برداشت غلطي از اسلام و شخص پيامبر(ص) داشتند به تجديد نظر وادار كرد و امكانات وسيعي از نظر تبليغاتي به دست مسلمانان افتاد. 

5. صلح حديبيه راه را براي گشودن خيبر و برچيدن اين غده سرطاني يهود كه بالفعل و بالقوه خطر مهمي براي اسلام و مسلمين محسوب مي شد را هموار ساخت. 

6. اصولا وحشت قريش از درگيري با سپاه هزار و چهارصد نفري پيامبر(ص) كه هيچ سلاح مهم جنگي با خود نداشتند و پذيرفتن شرائط صلح، خود عامل مهمي براي تقويت روحيه طرفداران اسلام و شكست مخالفان بود كه تا اين اندازه از مسلمانان حساب بردند.

7. بعد از ماجراي حديبيه پيامبر(ص)، از جهت سياسي فرصت يافت نامه هاي متعددي به سران كشورهاي بزرگ ايران و روم و حبشه و پادشاهان بزرگ جهان نوشته و آنها را به سوي اسلام دعوت كند.

8. اين صلح، زمينه را در مراحل بعدى براى فتح مكّه كه مهم ترين مركز و دژ بت پرستى در آن روزگار به شمار مى آمد  مهيا ساخت.

پي نوشت: ----------------------

[1] فتح/1.

[2] ر.ك: تفسير نمونه، ذيل آيه 1 سوره فتح

تفسير نمونه، ذيل آيه 1 سوره فتح

تاريخ پيشوايان، ج 1، ص 165

NotCache List Paramters: 4&314&20305!Model&179!RelateType&0 Name List:الگوي ليستي مرتبط ها - كل
كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++