wait لطفا صبر کنید

مركز پاسخگويي به سوالات ديني انوارطاها

احكام شرعي

تفسير

تاريخ

كتابخانه

اعتقادات

مشاوره

ويژه ها

نماز

پاسخگويي آنلاين
0.0 (0)

امتناع ابليس از دستور خداوند، از چه نوعي بود

سوره بقره/ آيه 34: «وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَىٰ وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ»؛ [و (ياد كن) هنگامي را كه به فرشتگان گفتيم: «براي آدم سجده و خضوع كنيد!» همگي سجده كردند؛ جز ابليس كه سر باز زد، و تكبر ورزيد، (و به خاطر نافرماني و تكبرش) از كافران شد.]

ماده «كبر» به صورت استكبار و تكبر استعمال مي شود و هر دو زياده خواهي و افزون طلبي را مي فهمانند. استكبار، متضمن مبالغه در كبر نيز هست. تفاوت كبر و عجب در اين است كه عجب، «خود بيني» است و كبر، «خود بزرگ بيني»؛ از اين رو معناي كبر مضاف است، يعني خود را از ديگري بزرگتر ديدن يا خود را بزرگ ديدن و ديگري را كوچك پنداشتن.

كلمهٴ «استكبر» و آمدن آن پس از «أبي» دلالت دارد كه سرپيچي ابليس از دستور خداوند به سجده بر آدم، بخاطر استكبار بود، نه از روي شفقت و ترس. به خلاف مسألهٴ امتناع آسمان‏ها، زمين و كوه‏ها از پذيرش بار امانت، كه شفقت و ترس از سنگيني بار تكليف مطرح بود: «إنّا عرضنا الأمانة علي السموات والأرض والجبال فأبين أن يحملنها وأشفقن منها»[1]

البته امتناع آسمان ها و زمين كه به حسب ظاهر مكلف نيستند با اِمتناع ابليس كه مي ‏تواند مكلَّف باشد فرق دارد. آنچه باعث سقوط از مقامي رفيع مي ‏شود نپذيرفتن تكليف از روي استكبار است (يعني ادّعاي استقلال موجود ذليل در برابر خداي عزيز)، نه امتناع مشفقانه و ترسِ از عدم قدرت بر تحمّل تكليف.

خلاصه آن‏كه، إبا و اِمتناع گاهي از قبول و پذيرش چيزي است و گاهي از انجام كار خاص و در هر دو صورت، گاهي نيكو و پسنديده است و زماني مذموم و ناپسند.

پي نوشت: ---------------

[1] احزاب/ 72

تسنيم، ج 3، ص 269 و 280

امتناع استكبار
NotCache List Paramters: 3&48&20288!Model&179!RelateType&0 Name List:الگوي ليستي مرتبط ها - كل
كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++