wait لطفا صبر کنید
پاسخگويي آنلاين

منظور از ازدواج با اهل كتاب، درآيه 5 سوره مائده، چه نوع ازدواجي است؟

سوره مائده/ آيه 5:

«الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ ۖ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ ۖ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ ۗ وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ» ؛ (امروز چيزهاي پاكيزه براي شما حلال شده؛ و (همچنين) طعام اهل كتاب، براي شما حلال است؛ و طعام شما براي آنها حلال؛ و (نيز) زنان پاكدامن از مسلمانان، و زنان پاكدامن از اهل كتاب، حلالند؛ هنگامي كه مهر آنها را بپردازيد و پاكدامن باشيد؛ نه زناكار، و نه دوست پنهاني و نامشروع گيريد. و كسي كه انكار كند آنچه را بايد به آن ايمان بياورد، اعمال او تباه مي‌گردد؛ و در سراي ديگر، از زيانكاران خواهد بود.)[1]


اينكه آيا ازدواج با اهل كتاب به هر صورت، خواه ازدواج دائم باشد يا موقت، مجاز است و يا منحصرا ازدواج موقت جائز است در ميان فقهاى اسلام اختلاف نظر است. دانشمندان اهل تسنن فرقى ميان اين دو نوع ازدواج نمى گذارند و معتقدند آيه فوق تعميم دارد، ولى در ميان فقهاى شيعه اختلاف نظر وجود دارد:

1- جمعى معتقدند كه آيه منحصرا ازدواج موقت را بيان مى كند و بعضى از روايات كه از ائمه اهلبيت (عليهم السلام ) دراين زمينه وارد شده، اين نظر را تاييد مى نمايد. قرائنى در آيه موجود است كه ممكن است شاهد اين قول باشد: 

الف- نخست اينكه مى فرمايد: اذا آتيتموهن اجورهن (بشرط اينكه اجر آنها را بپردازيد) درست است كه كلمه (اجر)،هم در مورد (مهر عقد دائم ) و هم در مورد(مهر ازدواج موقت گفته مى شود)، ولى بيشتر در مورد ازدواج موقت ذكر مي گردد يعنى با آن تناسب بيشترى دارد.

ب- و ديگر اينكه تعبير به (غير مسافحين و لا متخذى اخدان) (به شرط اينكه از راه زنا و گرفتن دوست پنهانى نامشروع وارد نشويد) نيز با ازدواج موقت متناسب تر است، چه اينكه ازدواج دائم هيچگونه شباهتى با مساله زنا يا انتخاب دوست پنهانى نامشروع ندارد، كه از آن نهى شود، ولى گاهى افراد نادان و بى خبر، ازدواج موقت را با زنا يا انتخاب دوست پنهانى اشتباه مى گيرند 

ج- و از همه گذشته اين تعبيرات عينا در آيه 25 سوره نساء ديده مى شود و مى دانيم اين آيه درباره ازدواج موقت است:

«وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ فَمِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ مِنْ فَتَيَاتِكُمُ الْمُؤْمِنَاتِ ۚ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِكُمْ ۚ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ ۚ فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ ۚ فَإِذَا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنَاتِ مِنَ الْعَذَابِ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۚ وَأَنْ تَصْبِرُوا خَيْرٌ لَكُمْ ۗ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ»[2]

 

2- ولى با اين همه جمعى ديگر از فقهاء ازدواج با اهل كتاب را مطلقا مجاز مى دانند و قرائن فوق را براى تخصيص آيه كافى نمى بينند و به بعضى از روايات نيز در اين زمينه استدلال مى كنند(شرح بيشتر در اين باره بايد از كتاب فقهى مطالعه شود).

(* به صورت اجمالي، مي توان برخي نظريات و استفتائات فقهي معاصر را در قالب سه سوال ذيل طرح نمود : 

1. آيا ازدواج موقّت با زنان اهل كتاب (يهود و نصارا) جايز است؟

همه مراجع: آرى، ازدواج موقّت با زنان اهل كتاب جايز است.[3]

2. حكم ازدواج زن مسلمان، با مرد غير مسلمان چيست؟

همه مراجع: زن مسلمان نمى ‏تواند با مرد غير مسلمان، ازدواج كند؛ خواه آن مرد كافر كتابى باشد يا غيركتابى و خواه ازدواج دائم باشد يا موقت. [4]

3. آيا يك مرد مسلمان، مى‏ تواند با يك زن غيرمسلمان ازدواج دائم كند؟

امام خمينى و آيت الله سيستانى: اگر آن زن كافر غير كتابى است، ازدواج دائم با او حرام است. بنابر احتياط واجب، ازدواج دائم با زن كتابى نيز جايز نيست.
آيات عظام بهجت، خامنه‏ اى و فاضل: خير، مرد مسلمان نمى‏ تواند با زن كافر ازدواج دائم كند؛ خواه كافر غيركتابى باشد ياكتابى.
آيت الله تبريزى و آيت الله وحيد: ازدواج دائم با زن كافر غير كتابى حرام است؛ ولى با زن كتابى جايز است؛ هر چند احتياط مستحب آن است كه با آنها هم ازدواج نكند.
آيت الله صافى و آيت الله نورى: ازدواج دائم با زن كافر غير كتابى حرام است؛ ولى با زن كتابى - در صورتى كه ازدواج با زن مسلمان ممكن باشد - بنابر احتياط واجب جايز نيست.
آيت الله مكارم: ازدواج دائم با زن كافر، بنابر احتياط واجب جايز نيست (خواه غير كتابى باشد يا كتابى).[5] )

 

منبع:

[1] ترجمه آيت الله مكارم شيرازي

[2] و آنها كه توانايي ازدواج با زنان (آزاد) پاكدامن باايمان را ندارند، مي‌توانند با زنان پاكدامن از بردگان باايماني كه در اختيار داريد ازدواج كنند -خدا به ايمان شما آگاه‌تر است؛ و همگي اعضاي يك پيكريد- آنها را با اجازه صاحبان آنان تزويج نماييد، و مهرشان را به خودشان بدهيد؛ به شرط آنكه پاكدامن باشند، نه بطور آشكار مرتكب زنا شوند، و نه دوست پنهاني بگيرند. و در صورتي كه «محصنه» باشند و مرتكب عمل منافي عفت شوند، نصف مجازات زنان آزاد را خواهند داشت. اين (اجازه ازدواج با كنيزان) براي كساني از شماست كه بترسند (از نظر غريزه جنسي) به زحمت بيفتند؛ و (با اين حال نيز) خودداري (از ازدواج با آنان) براي شما بهتر است. و خداوند، آمرزنده و مهربان است. (ترجمه آيت الله مكارم شيرازي)

[3] توضيح‏ المسائل مراجع، م 2397؛ آيت ‏الله وحيد، توضيح ‏المسائل، م 2461؛ آيت ‏الله نورى، توضيح ‏المسائل، م 2393 و آيت ‏الله خامنه‏ اى، اجوبة الاستفتاءات، س 145.

[4] توضيح‏ المسائل مراجع، م 2397 ؛آيت الله وحيد، توضيح ‏المسائل، م 2461؛آيت الله نورى، توضيح ‏المسائل، م 2393.

[5] امام خمينى و آيت الله سيستانى: توضيح المسائل مراجع، م 2397.آيات عظام بهجت، خامنه‏ اى و فاضل: توضيح المسائل مراجع، م 2397 و آيت الله خامنه‏ اى، استفتاء، س 145 و 141.آيت الله تبريزى و آيت الله وحيد:آيت الله تبريزى، توضيح المسائل مراجع، م 2397 ؛ آيت الله وحيد، توضيح المسائل، م2461.آيت الله صافى و آيت الله نورى:.آيت الله صافى، توضيح المسائل مراجع، م 2397 ؛ آيت الله نورى، توضيح المسائل، م‏2393.آيت الله مكارم: توضيح المسائل مراجع، م 2397.

تفسير نمونه ج4 ص281و282

NotCache List Paramters: 3&46&2653!Model&179!RelateType&0 Name List:الگوي ليستي مرتبط ها - كل
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++